Instrumenty Rynku

Z Skrypty dla studentów Ekonofizyki UPGOW

(Różnice między wersjami)
(arytmetyka finansowa)
(arytmetyka finansowa)
Linia 107: Linia 107:
się w jednostkach pieniężnych to jest w jednostkach wyróżnionego
się w jednostkach pieniężnych to jest w jednostkach wyróżnionego
dobra - '''pieniądza''' - funkcjonującego na rynku, które
dobra - '''pieniądza''' - funkcjonującego na rynku, które
-
jest swobodnie wymieniane na inne dobra<re>Zauważmy, że nie
+
jest swobodnie wymieniane na inne dobra<ref>Zauważmy, że nie
zawsze musi to być możliwe.</ref>.
zawsze musi to być możliwe.</ref>.
'''Definicja'''
'''Definicja'''
-
Pojedynczy wpływ netto nazywamy przepływem pieniężnym
+
P ojedynczy wpływ netto nazywamy przepływem pieniężnym
(cash flow). Może on być dodatni lub ujemny. Ciąg przepływów
(cash flow). Może on być dodatni lub ujemny. Ciąg przepływów
pieniężnych w określonych momentach nazywamy '''strumieniem
pieniężnych w określonych momentach nazywamy '''strumieniem
Linia 118: Linia 118:
  Zauważmy, że przepływy pieniężne mogą być dokładnie
  Zauważmy, że przepływy pieniężne mogą być dokładnie
określone (np. odestki od lokat) lub niepewne (najczęściej
określone (np. odestki od lokat) lub niepewne (najczęściej
-
losowe). Dlatego wyróżniamy przepływy
+
losowe). Dlatego wyróżniamy przepływy deterministyczne i
-
deterministyczne\index{przepływ pieniężny!deterministyczny} i
+
uogólnione (niedetrministyczne). Za pomocą strumieni pienieżnych  możemy w
-
uogólnione\index{przepływ pieniężny!uogólniony}
+
-
(niedetrministyczne). Za pomocą strumieni pienieżnych  możemy w
+
wmiare jednolity sposób analizować różne klasy problemów
wmiare jednolity sposób analizować różne klasy problemów
dotyczących opisu, oceny i zarządznia inwestycjami. Strumień
dotyczących opisu, oceny i zarządznia inwestycjami. Strumień
-
przepływów pie\-nięż\-nych najłatwiej opisuje się, gdy
+
przepływów pieniężnych najłatwiej opisuje się, gdy
poszczególne wpływy są znane. Wtedy, gdy przyjmniemy pewien okres
poszczególne wpływy są znane. Wtedy, gdy przyjmniemy pewien okres
bazowy (np rok), strumień przepływów będziemy zapisywać
bazowy (np rok), strumień przepływów będziemy zapisywać
-
następująco $(a_0, a_1,\ldots ,a_{n-1}, a_n)$, gdzie $a_0$ jest
+
następująco <math>(a_0, a_1,\ldots ,a_{n-1}, a_n)</math>, gdzie $a_0$ jest
przepływem w chwili początkowej, a $a_i$ przepływem po upływie
przepływem w chwili początkowej, a $a_i$ przepływem po upływie
$i$-tego okresu bazowego. Gdy przepływy nie następują po
$i$-tego okresu bazowego. Gdy przepływy nie następują po

Wersja z 14:10, 1 mar 2010

Instrumenty rynków finansowych

Spis treści

Część pierwsza

Wstęp

asdf asfda f

Kilka słów o rynkach finansowych

W przeciągu ostatniego półwiecza matematyka finanasowa przerodziła się z rachunków rzadko wykraczających poza oprocentowanie i dyskontowanie bazujące na ciągach arytmetycznych i geometrycznych w samodzielną dyscyplinę nauki wykorzystującą zaawansowany formalizm matematyki, teorii prawdopodobieństwa, teorii informacji, fizyki statystycznej, a ostatnio nawet mechniki kwantowej. Zmiany te sa wynikiem niezwykle intensywnego rozwoju rynków i instytucji finansowych spowodowanych globalizacją i informatyzacją. Inwestycja finansowa jest tu rozumiana w bardzo szerokim sensie, a celem wykładu jest przedstawienie podstaw zmiany wartości kapitału w czasie, metod wyceny (modelowania wartości) strumieni (przepływów) kapitałowych, instrumentów pochodnych oraz portfeli inwestycyjnych. Do zrozumienia materiału wystarczy znajomość matematyki uzyskana w czasie pierwszych dwóch lat studiów (ekonofizyka). Ze względu na informacyjno-wprowadzający charakter wykładu omawiane są najważniejsze i najbardziej reprezentatywne instrumenty i narzędzia. Główny akcent jest położony na praktyczne aspekty dyskutowanych problemów.

Rynkowe stopy procentowe - cena czasu i ryzyko

arytmetyka finansowa

Z wyjątkiem okresów hiperinflacji, w życiu codziennym rzadko musimy uwzględniać zmienność wartosci pieniądza w czasie. Jednak planując poważniejsze inwestycje (np kupno domu) musimy już tę zmienność uwzględniać. W matematyce finansowej analiza zjawiska zmiany wartości pieniądza jest jednym z najważniejszych problemów, a przyjęte założenia i ich konsekwencje mają istotny wpływ na wnioski dotyczące szerokiej klasy zagadnień ekonomicznych. Problem ten komplikuje dodatkowo fakt, że wiekszość instytucji finansowych operuje tzw. czasem bankowym, który często różni się od czasu rzeczywistego zwanego również czasem kalendarzowym. Nietrywialne jest też często uwzględnienie okresów, gdy pewne instytucje są nieczynne lub czynności niemożliwe (np w nocy). W tym paragrafie omówimy pojęcie czasu bankowego, które ma istotny wpływ na proces kapilalizacji odsetek. Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem bankowym, rok bankowy ma 360 dni i dzieli się na 12 miesięcy bankowych, o długości 30 dni każdy.


Przykład

Obliczmy różnicę między czasem bankowym a rzeczywistym w okresie od 01.03.07 do 31.05.07. Według czasu bankowego upłynęły 3 miesiące, czyli 90 dni. W rzeczywistości upłynęło 31+30+31=92 dni. Bardziej zaskakujący wynik otrzymamy obliczając tę różnicę dla okresu 29.05.07 do 5.06.07. Czas bankowy to (30-29)+5=6 podczas, gdy w rzeczwistości upłynęło 7 dni. Różnica wynosi aż 1/7, czyli około 14,28%!

Różnice obliczone w powyższym przykładzie pokazują, że może ona mieć istotny wpływ na koszty kredytu czy wysokość oprocentowania -- obrazuje to poniższa tabela dla kredytu w wysokości 100000 zł udzielenego na okres od 01.03.07 do 31.05.07 przy rocznej stopie oprocentowania w wysokości 12%. Odsetki I obliczamy według wzoru \(I=100000\cdot 0,12\cdot n_x =12000\cdot n_x,\) gdzie \(n_x, x=r \ \text{lub}\ x=b\) oznacza współczynnik zamiany dni na lata, \( n_r=\frac{\text{czas w dniach}}{365},\) a \(n_b=\frac{\text{czas w dniach}}{360}\)

Koszty kredytu w zależności metody naliczania czasu
wysokość odsetek nr nb
czas rzeczywisty 3024,66 zł 3066,67 zł
czas bankowy 2958,90 zł 3000,00 zł

Banki, których podstawową działalnością jest udzielanie kredytów zainteresowane są naliczaniem odsetek według tak zwanej reguły bankowej, naliczaniem dni według czasu rzeczywistego i zamaniana dni na lata według czasu bankowego (prawa, górna kratka w powyższej tabeli.

Drugim ważnym zagadniem związanym z czasem jest tak zwany czas wzorcowy. Otóż wiele transakcji i umów zawartych na rynkach lub związanych z nimi zawiera w swojej treści lub istocie odniesienie do czasu. Na przykład, dla każdej transakcji giełdowej określony jest czas zrealizowania tej transakcji. W związku z tym w edokumentach (lektronicznych lub papierowych) wymagany jest tak zwany stempel czasowy określający ten czas. Instytucja pośrednicząca lub dokumentująca takie transakcje jest zobowiązana do pobierania wzorca czasu (tzw. Uniwersalny Czas Koordynowany) z legalnego żródła. W Polsce regulowane to jest Ustawą z dnia 10 grudnia 2003 roku o czasie urzędowym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej[1]. W obecnie obowiązującej wersji ma ona niestety szereg wad, np. nie określa dokładności wzorca czasu, co szczgólnie irytuje np. fizyka. Na stronie internetowej http://vega.cbk.poznan.pl/article/czas\_w\_polsce.html można znależć przykładowe żródła czasu w Polsce i ich charakterystyki.


Ogólnie rzecz biorąc, przez inwestycję będziemy rozumieli ciąg wydatków i wpływów w rozpatrywanym okresie czasu, które nazywamy przepływami pieniężnymi. Wydatki i wpływy najwygodniej opisuje się w jednostkach pieniężnych to jest w jednostkach wyróżnionego dobra - pieniądza - funkcjonującego na rynku, które jest swobodnie wymieniane na inne dobra[2].

Definicja P ojedynczy wpływ netto nazywamy przepływem pieniężnym (cash flow). Może on być dodatni lub ujemny. Ciąg przepływów pieniężnych w określonych momentach nazywamy strumieniem przepływów pienieżnych (cash flow stream).

Zauważmy, że przepływy pieniężne mogą być dokładnie

określone (np. odestki od lokat) lub niepewne (najczęściej losowe). Dlatego wyróżniamy przepływy deterministyczne i uogólnione (niedetrministyczne). Za pomocą strumieni pienieżnych możemy w wmiare jednolity sposób analizować różne klasy problemów dotyczących opisu, oceny i zarządznia inwestycjami. Strumień przepływów pieniężnych najłatwiej opisuje się, gdy poszczególne wpływy są znane. Wtedy, gdy przyjmniemy pewien okres bazowy (np rok), strumień przepływów będziemy zapisywać następująco \((a_0, a_1,\ldots ,a_{n-1}, a_n)\), gdzie $a_0$ jest przepływem w chwili początkowej, a $a_i$ przepływem po upływie $i$-tego okresu bazowego. Gdy przepływy nie następują po jednakowych okresach czasu, wygodnie jest przyjąć za okres bazowy\index{okres bazowy} taki okres, by wszystkie przepływy następowały po upływie całkowitych wielokrotności okresu bazowego -- wtedy możemy zapis uzupełnić zerami w chwilach, gdy nie ma przepływów. \begin{przyklad}Kupno trzyletniej obligacji Skarbu Państwa o nominale 100 złotych opisuje następujący strumień: $$(-100,a_1,\ldots ,a_11,100+a_{12}), $$\tag{1} gdzie $a_i$ to odsetki wypłacane po $i-$tym kwartale. Pierwszy przepływ jest ujemny, bo wydaliśmy 100 zł na kupno obligacji; po upływie ostatniego okresu bazowego nastepuje zwrot warości nominalnej i wypłata odsetek za ostani kwartał. \end{przyklad}

teoria procentu

instrumenty rynku pieniężnego

instrumenty dochodowe

instrumenty dyskontowe

Obligacje

typy obligacji

wycena obligacji

dochodowość

krzywa dochodowości

średni okres do zapadalności

convexity

stałe a zmienne oprocentowanie

Akcje

struktura finansowa spółki

fundamentalna wycena akcjii

wycena przychodów firmy

Forex - czyli wymiana walutowa

kontrakty forward i futures

opcje- wycena

istota kontraktów opcyjnych

opcyjne kontrakty finansowe

wycena opcji

instrumety złożone

swapy

FRA

kilka słów o innych jeszcze

=

rynek i zarzadzanie portfelem instrumentów finansowych

hipoteza rynku efektywnego

analiza portfela i wycena aktywów

zarzadzanie porfelem instrumentów finansowych

ocena efektywności zarządzania

ryzyko- zabezpieczenie przed ryzykiem rynkowym, wybrane obszary

Procent złożony

\[ FV = PV ( 1+i )^n\, \] \[ PV = \frac {FV} {\left( 1+i \right)^n}\,\] \[ i = \left( \frac {FV} {PV} \right)^\frac {1} {n}- 1\] \[ n = \frac {\log(FV) - \log(PV)} {\log(1 + i)}\]



Klinij tutaj aby zrobić kopię zapasową strony (bez ilustracji)


Błąd rozszerzenia cite: Istnieje znacznik <ref>, ale nie odnaleziono znacznika <references/>